Dane kadrowe pod kluczem: przechowywanie CV i umów zgodnie z RODO

Autor
Emilia P.
Opublikowano
Czas czytania
4 min

Gdzie trzymać CV kandydatów i umowy pracowników, jak długo je przechowywać i jak nie naruszyć RODO? Praktyczny przewodnik dla właściciela małej firmy.

Każda firma, która zatrudnia choćby jedną osobę, gromadzi dokumenty zawierające dane osobowe. Chodzi o umowy o pracę, aneksy, świadectwa pracy, karty badań lekarskich, a także CV kandydatów, którzy składali aplikacje, ale nie zostali zatrudnieni. Wszystkie te papiery i pliki podlegają przepisom RODO, nawet jeśli leżą tylko w szafie w biurze.

Właściciel firmy często zadaje sobie pytanie, jak długo wolno trzymać takie dokumenty i gdzie je bezpiecznie przechowywać. Odpowiedź wymaga rozróżnienia dwóch grup: dokumentacji pracowników oraz danych kandydatów. Każda z nich ma inne zasady, a błędy w ich przechowywaniu są częstsze, niż się wydaje.

Jakie dokumenty kadrowe firma faktycznie przechowuje

Zanim ustalisz okresy przechowywania, warto spisać wszystko, co trafia do teczki pracownika. Wiele małych firm prowadzi akta w kilku miejscach: w segregatorze, w komputerze księgowej, na dysku współdzielonym i w mailach. Im więcej miejsc, tym trudniej kontrolować dostęp i terminy usuwania.

Typowy zestaw dokumentów kadrowych obejmuje:

  • umowy o pracę i ich aneksy,
  • zakresy obowiązków oraz oświadczenia pracownika,
  • dokumenty z procesu rekrutacji, w tym życiorys zatrudnionej osoby,
  • świadectwa pracy i zaświadczenia wydawane po ustaniu zatrudnienia,
  • karty wynagrodzeń, listy płac i dokumenty do rozliczeń z ZUS oraz urzędem skarbowym,
  • zaświadczenia lekarskie i dokumenty dotyczące urlopów.

Każdy z tych dokumentów ma inny cel i inną podstawę do przechowywania. Dlatego nie warto stosować jednego terminu do wszystkiego.

Okresy przechowywania dokumentacji pracowniczej

Dla większości dokumentów pracowniczych podstawą są przepisy prawa pracy oraz prawa podatkowego i ubezpieczeń społecznych. Zasada RODO nakazuje przechowywać dane tylko tak długo, jak jest to niezbędne do celu, a w tym przypadku cel wyznacza ustawodawca. Poniższe zestawienie pokazuje orientacyjne ramy, które warto zweryfikować ze specjalistą w swojej sytuacji.

Rodzaj dokumentuOrientacyjny okres przechowywania
Akta osobowe pracownika (umowy, świadectwo pracy, zakres obowiązków)10 lat od zakończenia zatrudnienia
Listy płac i dokumenty do rozliczeń podatkowychzgodnie z przepisami podatkowymi, zwykle 5 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy
Dokumentacja BHP i badania lekarskiezgodnie z przepisami BHP, często przez cały okres zatrudnienia oraz określony czas po jego zakończeniu
Dokumenty związane z urlopami i czasem pracyzgodnie z okresem przedawnienia roszczeń, zwykle kilka lat

Po upływie wyznaczonego okresu dane powinny zostać trwale usunięte albo zanonimizowane. Samo odłożenie teczki do piwnicy nie spełnia wymogów RODO. Warto prowadzić prosty rejestr, w którym zapiszesz daty zakończenia zatrudnienia i terminy brakowania dokumentów.

Dane kandydatów: CV, które nie kończy się zatrudnieniem

Najwięcej problemów pojawia się przy CV osób, które nie zostały zatrudnione. Kandydat przesyła życiorys z numerem telefonu, adresem, datą urodzenia i zdjęciem. Gdy rekrutacja się kończy, wiele firm po prostu zostawia pliki w skrzynce mailowej lub na dysku. Tymczasem dane takich osób także są przetwarzane i wymagają określenia celu oraz czasu przechowywania.

Dla małej firmy praktyczne zasady wyglądają następująco:

  1. Dane kandydatów przechowuj wyłącznie na potrzeby konkretnej rekrutacji.
  2. Po zakończeniu procesu usuń CV osób niezatrudnionych albo przechowuj je tylko przez krótki, uzasadniony czas.
  3. Jeśli chcesz zachować CV na przyszłość, poproś kandydata o wyraźną zgodę na piśmie lub w formie elektronicznej, z informacją, jak długo dane będą przechowywane.
  4. Nie przekazuj CV innym firmom ani nie publikuj ich bez odrębnej podstawy.

Pamiętaj, że zgoda kandydata może zostać wycofana w każdej chwili. Musisz wtedy usunąć jego dane, chyba że istnieje inna podstawa ich przechowywania. Dlatego najlepiej ustalić w procedurze rekrutacyjnej jasny termin, po którym CV trafia do kosza.

Jak bezpiecznie przechowywać dane kadrowe

Okres przechowywania to tylko jeden element zgodności z RODO. Równie ważne jest to, kto ma dostęp do dokumentów i jak są zabezpieczone. Akta pracownicze zawierają dane szczególnie wrażliwe, takie jak informacje o zdrowiu czy wynagrodzeniu, dlatego ich ochrona powinna być wyższa niż w przypadku zwykłych danych klientów.

W praktyce warto wdrożyć kilka podstawowych rozwiązań:

  • przechowuj teczki papierowe w zamykanej szafie lub szafce, do której mają dostęp tylko upoważnione osoby,
  • chroń pliki elektroniczne hasłem, ogranicz uprawnienia do folderów i włącz kopie zapasowe w bezpiecznym miejscu,
  • nie wysyłaj skanów umów i CV zwykłym mailem bez zabezpieczenia, a jeśli to konieczne, używaj szyfrowania lub zabezpieczonego dostępu,
  • spisz upoważnienia dla osób, które mają wgląd w dane kadrowe, np. księgowej czy kierownika,
  • po zakończeniu okresu przechowywania niszcz dokumenty papierowe w niszczarce i trwale usuwaj pliki.

Dobrą praktyką jest też krótka instrukcja dla osób zajmujących się kadrami. Opisz w niej, gdzie znajdują się akta, kto ma do nich dostęp, jak długo są przechowywane i jak wygląda procedura usuwania. Taki dokument znacznie ułatwia kontrolę zgodności i pozwala szybko odpowiedzieć na pytania pracowników lub inspektora.

Dane pracowników i obowiązek informacyjny

Pracownik powinien wiedzieć, jakie dane o nim zbierasz i na jakich zasadach. Obowiązek informacyjny wynika z RODO, a w małej firmie można go zrealizować poprzez jasną klauzulę dołączoną do dokumentów rekrutacyjnych oraz krótką informację w dokumentacji kadrowej. Warto w niej wskazać okresy przechowywania lub kryteria, według których je ustalasz.

Taka przejrzystość chroni firmę również w sytuacji sporu. Jeśli były pracownik zażąda wglądu w swoje dane albo ich usunięcia, łatwiej będzie Ci wykazać, że działasz zgodnie z przepisami i wiesz, co posiadasz.

Podsumowanie

Przechowywanie danych kadrowych zgodnie z RODO nie wymaga skomplikowanych narzędzi, ale wymaga konsekwencji. Sprawdź, jakie dokumenty masz w firmie, ustal okresy ich przechowywania na podstawie przepisów, a CV kandydatów usuwaj po zakończeniu rekrutacji, chyba że masz na to wyraźną zgodę. Zadbaj o zabezpieczenie dostępu i zapisz procedury na piśmie. Dzięki temu teczki z umowami i CV przestaną być źródłem ryzyka, a staną się uporządkowanym zapleczem Twojej firmy.